عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
220
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
وى را حاجت نيست بطاعت مطيعان و عمل عاملان . بنده اگر عمل كند خود را سود كند كه به ثواب و نفع آن رسد ؛ و اگر معصيت كند ، بر خود زيان كند كه از ثواب درماند . قوله : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ الآية . . . - اگر كسى سؤال كند كه چون است كه جهودان و ترسايان اگر بمقتضى كتاب عمل كنند يا نكنند ايشان را اهل كتاب گويند ، گاه بر سبيل مدح و گاه بر سبيل ذمّ ، و مسلمانان را جز بر طريق مدح اهل قرآن نگويند ؟ تا ايمان و عمل نبود اين نام بر ايشان نيوفتد ؟ جواب آنست كه : كتاب لفظى مشترك است ميان تورات كه از آسمان فرو آمد و ميان آنچه جهودان در افزودند و نبشتند ، چنان كه ربّ العالمين گفت : يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ . پس ايشان را بر سبيل ذمّ به آن دست نبشتهء خويش باز خواند ، يعنى كه يا اهل كتاب مبدّل محرّف ! و اين تحريف و تبديل به حمد اللَّه در قرآن نيست . و قرآن جز نام خاص آيات منزّل نيست ، ازين جهت جز بر سبيل مدح و بر مقتضى ايمان كسى را از اهل قرآن نگويند . قوله : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ اين در شأن جهودان آمد كه نبوت محمد ( ص ) را منكر بودند ، و حجّ كردن را واجب نمىديدند ، و آيات كه در وجوب آن فرو آمد در كتب منزّل نمىپذيرفتند . آن گه گفت : وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ پوشيده ميداريد بر خداى آنچه بر وى پوشيده نشود ؟ ندانيد كه وى عزّ و جلّ حاضر است بعلم هر جاى و دانا بهر جزاى و گواه بهر نهان و پيداى . قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَها عِوَجاً وَ أَنْتُمْ شُهَداءُ الآية . . . البغية ، الطلبة . يقال بغيته كذا ، و بغيت له ، و ابغنى شيئا اى ابغ لى ، تَبْغُونَها عِوَجاً اى تبغون لها عوجا بالشبه الّتى تلبسون بها على سفلتكم . هر كژى كه درك آن بفكرت بود ، عوج گويند ، بكسر عين . و هر چه درك آن به چشم بود ، عوج